Sprzedał firmę za 22 mln $ | Hell Yeah or No i Co tylko zechcesz – Derek Siver | Interesy #80

To jest muzyk, pisarz i przedsiębiorca. Poza swoją twórczością jest znany z tego, że zrobił taki sklep internetowy, który nazywał się CD Baby, a następnie sprzedał go w 2008 za 22 miliony dolarów, które przekazał w istotnej mierze na cele charytatywne. Teraz jest znany głównie ze swoich książek.

A o co chodzi w tych książkach? To są krótkie formy, nieco ponad 100 stron, napisane bardzo przystępnie, z krótkimi rozdziałami, które da się przeczytać w 2–3 minuty. W tym sensie jego twórczość przypomina książkę Excellent advice for the living Kevina Kelly, o której opowiadałem Wam w odcinku 58 albo książkę 101 technik dla zarządzających, o której opowiadałem Wam w odcinku bez numeru, zatytułowanym Majewski o Majewskim w podcaście Majewskiego. Co tylko zechcesz to autobiograficzna historia losów CD Baby, a Hell Yeah or No to książka o podejmowaniu decyzji i upraszczaniu swojego życia.

Pewnego razu wybrałem się do Las Vegas na konferencję. Na lotnisku wsiadłem do taksówki, aby dojechać do hotelu. Zapytałem wtedy taksówkarza:

— Jak długo pan tu mieszka?

Odpowiedział — Dwadzieścia siedem lat.

— No, no! Pewnie wiele się tutaj zmieniło przez ten czas, prawda?

— Tak. Tęskno mi za mafią.

— O, jak to? Co chce pan przez to powiedzieć?

— Kiedy miastem rządziła mafia, było zabawnie. Znaczenie miały tylko dwie liczby: ile pieniędzy wpływało oraz ile wypływało. Dopóki więcej wpływało, niż wypływało, wszyscy byli szczęśliwi. Z czasem miasto zostało jednak wykupione przez te cholerne korporacje zatrudniające całe rzesze szczurów z MBA, którzy uprawiają mikrozarządzanie i usiłują wycisnąć jak najwięcej z każdego metra kwadratowego posiadanej powierzchni. Nawet w miejscu, w którym kiedyś dodawali ketchup do hot dogów za darmo, teraz każą mi za to dopłacać 25 centów! Obecnie nie jest już wcale zabawnie. Tak… Tęskno mi za mafią.

Napisałem kiedyś, że bycie nudnym nerdem, który nie może zjeść jagodzianki, na którą ma ochotę, to nie jest szczyt możliwości. To jest anegdota właśnie o tym. Nie wszystko trzeba optymalizować. Niektórych rzeczy nawet się nie powinno, o czym zdają się zapominać ludzie, którzy słuchają audiobooków o medytacji z prędkościa 2x. Właściciele firm to często rozumieją, ale gdy mamy do czynienia z najemnym zarządem, szczególnie w dużych organizacjach jest z tym już różnie.

A będąc przy dużych organizacjach — zastanawialiście się kiedyś jak to jest, że one dążą do objęcia procedurą wszystkiego? Działa to tak, że organizacja w miarę dodawania kolejnych głów zwykle poświęca gęstość talentu. Jeśli masz zatrudnić 30 osób i masz wysokie standardy, to prawdopodobnie przeciętna zatrudniona osoba będzie lepsza niż gdy masz do zatrudnienia 500 albo 1000 osób. Wszystko dąży do średniej. Co dzieje się, gdy gęstość talentu spada? Pojawiają się błędy.

Naturalnym odruchem menedżerów na pojawiające się błędy jest tworzenie procedur, żeby ludzie nie powtarzali popełnionych błędów. Niestety, im więcej procedur, tym bardziej najlepsi ludzie, którzy zwykle chcą mieć dużo autonomii, chcą odchodzić z organizacji — co obniża zagęszczenie talentu, co prowadzi do kolejnych błędów, procedur i odejścia kolejnych najlepszych. Widzicie pętlę? To teraz posłuchajcie, co zrobić, żeby w ten zaklęty krąg opresji nie wpaść.

Nic dodać nic ująć. Pogadajmy o priorytetach.

Klasyczny błąd, który widzę non stop — brak akceptacji, że możesz mieć cokolwiek, co wybierzesz, ale nie wszystko, co wybierzesz i z pewnością nie naraz. Błąd na tym odcinku wygląda jak ktoś, kto ma juniorskie stanowisko, stara się dążyć do podwyżki, umowy o pracę, zwiększonego budżetu na edukację, większej ilości atencji od przełożonego oraz work-life balance. Generalnie każdą z tych rzeczy zwykle da się osiągnąć, ale wszystkich naraz zwykle się nie da. Jeśli macie wątpliwości, co robić, to polecam to, co ja zrobiłem, a więc priorytetyzowanie krzywej uczenia się kosztem wszystkiego innego. Z czasem, jeśli będziecie się uczyć właściwych rzeczy, które są transferowalne do innych organizacji, to pieniądze, reputacja i sieć kontaktów cz inne wartości, które możesz cenić, Cię znajdą. 

Kiedy miałem dziewiętnaście lat i uczęszczałem do Berklee College of Music, nie interesowało mnie nic poza muzyką. Wtedy nauczyciel kazał nam przeczytać książkę Positioning, która jest po prostu książką biznesową. Pomyślałem: Biznes? Fuj! Jestem w szkole muzycznej, a nie biznesowej! Chcę być po prostu muzykiem, a nie jakimś korporacyjnym garniturem! Następnie pokazał nam, jak możemy zastosować lekcje biznesowe z tej książki do naszej muzyki. Chociaż książka nie wspomina o muzyce, powiedział nam, abyśmy przełożyli przykłady na to, co robimy.

Innymi słowy: nie skupiaj się na samym przykładzie. Użyj go jako metafory i zastosuj lekcję do mojej sytuacji. Teraz brzmi to oczywiście, ale nigdy wcześniej nie patrzyłem na to w ten sposób. Zdałem sobie sprawę, że mogę rozwinąć swoją karierę muzyczną, czytając książki, które nie wspominają o muzyce. W rzeczywistości, robiąc to, miałbym przewagę konkurencyjną, ponieważ większość muzyków tego nie robi! A teraz jestem tutaj, dwadzieścia lat później. Piszę małe artykuły, by dzielić się naukami, których się nauczyłem.

Ale w komentarzach zauważam, że ludzie czasami skupiają się na moim przypadkowym przykładzie, zamiast na większej lekcji. Nikt inny nie zna dokładnie twojej sytuacji. Więc naucz się patrzeć poza przykład, skup się na lekcji i zastosuj ją w swoim życiu. Myśl metaforami. Nauczenie się czytania metaforycznego było ważnym punktem zwrotnym w moim życiu.

To jest właśnie zasilanie tego, o czym Steve Jobs mówił w swoim wystąpieniu przed nowymi absolwentami Stanfordu, gdy mówił o łączeniu kropek. Żeby je łączyć, trzeba je najpierw mieć i to w dużych ilościach i możliwie oryginalne. Nie chodzi więc tylko o to, że Jobs poszedł na zajęcia z kaligrafii, ale również o to, że prawie nikt, kto go przypominał, nie poszedł tam razem z nim. Czy nie wydaje się Wam, że niektóre książki w tym cyklu są naprawdę dziwne i egzotyczne?

No właśnie. Nie ma za co. Posłuchajcie…

Powiedziałem mojemu staremu trenerowi, że naprawdę chcę założyć nową firmę.

Powiedział: „Nie, nie chcesz”.

Powiedziałem: „Tak, chcę! To dla mnie naprawdę ważne!”

Powiedział: „Nie, nie jest. To, że to mówisz, nie znaczy, że to prawda”.

Powiedziałem: „Nie możesz ignorować tego, co mówię. Dobrze się znam. Mówię ci, co jest dla mnie ważne”.

Powiedział: „Tak, mogę ignorować to, co mówisz i po prostu patrzeć na twoje czyny. Nasze czyny zawsze ujawniają nasze prawdziwe wartości”.

Pomyślałem o tym, ale to zabrzmiało dla mnie źle: “Co z ludźmi, którzy chcą uczyć się języków lub zakładać firmy, ale jeszcze nie zaczęli? Co z ludźmi, którzy chcą rzucić palenie lub rzucić pracę, ale jeszcze nie udało im się tego zrobić?”

Powiedział: „Gdyby naprawdę chcieli to zrobić, to by to zrobili. Mówiłeś o tym nowym pomyśle na firmę od 2008 roku, ale nigdy go nie uruchomiłeś. Patrząc na twoje działania i znając cię, powiedziałbym, że tak naprawdę nie chcesz zakładać kolejnej firmy. Właściwie wolisz proste życie, które masz teraz, skupione na nauce, pisaniu i zabawie z dzieckiem. Bez względu na to, co mówisz, twoje działania ujawniają prawdę”.

Wow. Tak. Miał rację.

Oszukiwałem sam siebie przez lata, mówiąc sobie, że chcę to zrobić, ale moje działania dowodziły czegoś innego. Tak, chciałem tego trochę, ale chciałem czegoś innego bardziej.

Teraz dzielę się tą myślą ze znajomymi, którzy mówią o tym, że czegoś chcą, ale nie robią tego, co chcą. Za każdym razem reagują tak samo jak ja.

Niestety, nie przeczytałem tego fragmentu, nim nie zrobiłem sukcesji. Zanim jej nie zrobiłem, miałem sporo rzeczy, które odkładałem na później. Niektóre z nich były naprawdę dobrymi planami. Ale im dalej w dół listy rzeczy do zrobienia na po sukcesji schodziłem, tym bardziej okazywało się, że rzeczy, którymi wcześniej się nie zająłem, miały dla mnie małą wagę i tak naprawdę nie chciałem ich robić. Szczególnie mocno ta zależność się ujawniała w sprawie rzeczy, które miałem robić sam dla siebie lub w formule sprawdzenia jakiegoś hobby.

Jeśli łapiecie się na tym, że odkładacie wypróbowanie lub rozpoczęcie czegoś na po jakimś dużym wydarzeniu w waszym życiu, zastanówcie się nad tym, czy nie chcecie tego najpierw przetestować — bo może się okazać, że wcale tego nie chcecie.

Jeśli macie forsę na to, żeby kupować sobie książki, o których mowa w tym cyklu, to przynajmniej niektóre rzeczy w Waszych życiach idą właściwie. Czy to nie wspaniałe?

Jak długo można pisać na Linkedin, że jest się Ex-Google albo byłym prezesem, żeby nie powodowało to zażenowania? Moim zdaniem, 15 minut, ale to tylko moja odpowiedź. Dlatego raczej nie określam się teraz przedsiębiorcą, tylko współwłaścicielem firmy albo inwestorem. Ale to tylko etykietki i szufladki, do których nie przywiązuję wagi. Pamiętam, że najlepiej tą kwestię rozwiązał jeden z najlepszych w Polsce inwestorów w startupy, z którym rozmawiałem na imprezie. Ktoś go zapytał, kim się teraz czuje. Nastąpiła dłuższa pauza. Odpowiedź brzmiała: Tatą. Nic dodać nic ująć.

Link znajdziesz w opisie odcinka.

Mógłbym tak jeszcze długo, ale tutaj postawmy kropkę, bo nie chcę streścić Wam całej książki, tylko zachęcić do jej przeczytania. Derek Sivers, Hell Yeah or No oraz Co tylko zechcesz. Serdecznie polecam Wam te pozycje. Do następnego odcinka.